Modelarstwo redukcyjne

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Home Modele Galerie modeli RAF SE5a Jamesa McCuddena

RAF SE5a Jamesa McCuddena

Email

Royal Aircraft Factory SE5a to samolot, który dał brytyjskim pilotom w drugiej połowie 1 w. św. bezpieczne i skuteczne narzędzie do walki o panowanie w powietrzu nad krwawiącymi w błocie armiami frontu zachodniego. W przeciwieństwie do Camela był łatwy w pilotażu, szybki w nurkowaniu i dzięki solidnej konstrukcji - odporny na uszkodzenia. Był samolotem używanym przez wielu asów Imperium Brytyjskiego, a jednym z nich był James Mc Cudden.

James McCudden był jednym z najskuteczniejszych pilotów angielskich w 1 w. św. Zdecydowaną większość swych sukcesów uzyskał za sterami samolotów SE5a w czasie służby w 56 Sqn RFC/RAF.

Urodził się 28 marca 1895 w Gillingham w hrabstwie Kent. Podobnie jak dwaj jego bracia poszedł w ślady ojca, który był kwatermistrzem w wojskach lądowych, i już w wieku 15 lat rozpoczął karierę wojskową wstępując do wojsk inżynieryjnych. W 1913 przeniósł się do lotnictwa, gdzie został mechanikiem i wraz z 3 Sqn RFC został skierowany do Francji. Już w tym początkowym okresie latał samolotami, choć tylko jako obserwator. W styczniu 1916 wrócił do Anglii i rozpoczął szkolenie pilota w Farnborough. Kurs ukończył w kwietniu i został przeniesiony do 20 Sqn, gdzie latał na samolotach FE2.

Karierę na samolotach jednomiejscowych rozpoczął w lipcu tego roku w 29 Sqn. Był on wyposażony w pchacze Airco DH 2 - najlepszy wówczas typ angielskiego samolotu zwiadowczego (scout), jak w czasie 1 w. św. określano typ samolotu, który dziś nazywamy myśliwcem. Dwa miesiące później McCudden zgłosił swoje pierwsze zestrzelenie. Jego niezwykły talent pilota myśliwskiego został dostrzeżony i umożliwił mu szybki awans aż do stanowiska dowódcy eskadry (flight commander). 27 grudnia 1916 spotkał się w walce z samym Manfredem von Richthofenem i, mimo że ten zgłosił swoje 15 zestrzelenie, McCudden, nieświadomy tego z kim walczył, bezpiecznie wrócił na swoje lotnisko.

Gdy w lutym 1917 skierowano go do Anglii na odpoczynek, miał już na swym koncie 5 zwycięstw, nieoficjalny tytuł asa lotniczego i kilka odznaczeń, w tym belgijski Croix de Guerre. Na krótko został dołączony do 66 Sqn wyposażonego w samoloty Sopwith Pup. Jednak już w lipcu 1917 skierowano go do właśnie wysyłanego do Francji 56 Sqn w randze dowódcy eskadry. Dywizjon ten, jako jeden z pierwszych w RFC, właśnie był przezbrajany w nowe myśliwce - SE5a. Już w czasie pierwszego lotu bojowego w nowym dywizjonie McCudden uzyskał swoje pierwsze zwycięstwo za sterami nowego samolotu. As był zachwycony nową bronią, a szczególnie prędkością maksymalną znacznie przekraczająca osiągi Pupa. Twierdził, że "SE5 jest najskuteczniejszym myśliwcem - znacznie przewyższającym samoloty wroga z tego czasu. Uzbrojony jest w karabin Vickers strzelający przez krąg śmigła i karabin Lewis na górnym płacie strzelający nad śmigłem. Pilot może również skierować Lewisa pod kątem w górę, aby strzelać do celu nad głową. Ponadto do zalet SE5 należy wytrzymałość jego konstrukcji, prędkość nurkowania i wznoszenia oraz doskonała widoczność z kabiny. Ponadto w kabinie jest wyjątkowo ciepło, a pilotaż jest bardzo łatwy."

W drugiej połowie 1917 i dwóch miesiącach 1918 lista zwycięstw McCuddena wzrosła do 57. Został on odznaczony dalszymi wyróżnieniami, z których najważniejsze przyznano mu 2 kwietnia 1918. Jako jeden z nielicznych pilotów 1 w. św. uzyskał najwyższe brytyjskie odznaczenie wojskowe - Victoria Cross. W uzasadnieniu napisano m. in. o zestrzeleniu 54 samolotów wroga, z czego 42 zniszczonych i tylko 12 zakwalifikowanych jako out-of-control (co według bardziej współczesnych kategorii należałoby uznać za prawdopodobnie uszkodzone). Wspomniano o tym, że dwa razy uzyskał po cztery zestrzelenia jednego dnia, a jeden z tych przypadków miał miejsce w ciągu zaledwie 90 minut. Ponadto wymieniono jego udział w 78 patrolach ofensywnych, w których w większości przypadków był dowódcą. Wreszcie, doceniono też jego odpowiedzialność za podlegających mu pilotów, szczególnie mających małe doświadczenie.

Wiosną 1918 McCudden został znów skierowany na odpoczynek do Anglii. Po tej przerwie, wyznaczony na dowódcę 60 Sqn RAF, 9 lipca udał się do Francji drogą powietrzną. Niestety, na skutek błędu w nawigacji zamiast na docelowym lotnisku Boffles wylądował w Marquise. Gdy wystartował stamtąd jego SE5a, samolot, który znał doskonale i któremu zawdzięczał mu tyle sukcesów, runął w trakcie wykonywania zwrotu. W ten sposób ten niezwykły pilot, który miał wielkie szanse osiągnąć status największego asa Aliantów, zginął w wypadku, którego najprawdopodobniejszą przyczyną był wadliwie zamontowany gaźnik. James McCudden, kawaler Victoria Cross spoczywa na cmentarzu wojennym Wavans w Pas de Calais.

 

Model

B 4891 to egzemplarz RAF SE5a z silnikiem Hispano Suiza, który okazał się być najbardziej skutecznym myśliwcem tego typu. Cpt. James Mc Cudden uzyskał za jego sterami 31 zestrzeleń w okresie od 5 grudnia 1917 do 18 marca 1918. Dwa kolejne dorzucił do rachunku inny as 56 Sqn - Maj. Cyril Crowe. Początkowo samolot nosił oznaczenie indywidualne w postaci litery G, ale 27 grudnia 1917 po zmianie kodów dywizjonowych została ona zastąpiona cyfrą 6. Charakterystycznym elementem dodatkowo wyróżniającym ten samolot był przemalowany na czerwony kolor kołpak z wraku zestrzelonego 30 listopada 1917 LVG C.V. Podobno w ten sposób udało się zwiększyć prędkość maksymalną. Jako dowódca eskadry A w dywizjonie McCudden dołączył też do steru kierunku element szybkiej identyfikacji w postaci proporca.

Do budowy minirepliki tego zasłużonego samolotu wykorzystałem zestaw Rodena w skali 1:72 wraz z elementami fototrawionymi Part.

 

 

 

 

 

 

 

Galeria

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Literatura

1. A. Revell, No 56 Sqn RAF/RFC , Aviation Elite Units No 33, Osprey Publishing, Oxford, 2009.

2. N. Franks, SE 5 / 5a Aces of WW1, Osprey Aircraft of the Aces No 78, Osprey Publishing, Oxford, 2007.

3. J. Bruce, RAF SE5a,  Windsock Datafile Special, Albatros Productions, Berhamstead, 1993.

4. The Aerodrome: http://www.theaerodrome.com/index.php.

 

Tekst i zdjęcia: Przemysław Litewka

Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.