Modelarstwo redukcyjne

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Home Modele Galerie modeli SPAD VIIc1 | 1:32 | Roden - galeria

SPAD VIIc1 | 1:32 | Roden - galeria

Email

SPAD VIIc1 to samolot, który zapoczątkował serię niezwykle skutecznych pierwszowojennych alianckich myśliwców wykorzystujących rzędowy 8-cylindrowy silnik widlasty Hispano Suiza. Konstruktor silnika – szwajcarski inżynier Marc Birkigt, zrewolucjonizował przemysł motoryzacyjny i lotniczy tworząc lekkie i coraz mocniejsze jednostki napędowe, które znalazły zastosowanie m.in. w SPADach i S.E.5. Wydaje się, że te samoloty nie zyskały takiej sławy, jak Camele czy Fokkery Dr.I, ale były bardzo stabilne w locie i nie sprawiały trudności w pilotażu. Sławny as lotnictwa francuskiego – Georges Guynemer nazwał SPADa VII latającym karabinem maszynowym.

Historia alianckich myśliwców w czasie I w.św. mogłaby potoczyć się zupełnie inaczej, gdyby nie szwajcarski inżynier Marc Birkigt. Był on właścicielem fabryki Hispano Suiza, która w Barcelonie produkowała luksusowe samochody. W 1914 opracował on rewolucyjną na te czasy koncepcję silnika typu monobloc. Zamiast stosowanych dotąd silników, w których cylindry były wkręcane w blok zaproponował on blok silnika odlany ze stopu aluminiowego razem z cylindrami. Dzięki temu nowa konstrukcja miała znacznie mniejszą masę, co miało ogromne znaczenie, zwłaszcza w przemyśle lotniczym. Po wybuchu wojny i wobec błyskawicznego rozwoju lotnictwa jego pomysł został bardzo szybko zauważony przez dowództwo Aviation Militaire.

SPAD VII został zaprojektowany w styczniu 1916 przez Louisa Bechereau jako pierwszy samolot przystosowany do zamontowania tego nowego typu silnika – 150-konnego, ośmiocylindrowego w układzie V, o nazwie Hispano Suiza 8A. Ponieważ produkcja silników dopiero ruszała, Bechereau podczas budowy płatowca korzystał jedynie z makiety silnika. Samolot został uzbrojony w jeden zsynchronizowany z obrotami śmigła karabin Vickersa. Charakterystyczna była też jednoprzęsłowa komora płatów z półsłupkami, które podpierały naciągi w miejscu ich krzyżowania w celu redukcji ich drgań. Z wcześniejszego SPADa A.2 wykorzystano równie oryginalny mechanizm dźwigniowy napędzający lotki mieszczące się tylko w górnym płacie. Samolot oblatano w kwietniu 1916 i po stwierdzeniu rewelacyjnych osiągów oraz własności pilotażowych natychmiast skierowano go do produkcji masowej. Zapotrzebowanie na tak udane myśliwce było ogromne, oprócz Francji zainteresowanie tak obiecującym samolotem szybko wykazała też Wielka Brytania, ciężko doświadczona w czasie krwawego kwietnia 1916, kiedy nowo wprowadzone przez Niemców na froncie zachodnim samoloty Albatros dziesiątkowały dywizjony RFC. Produkcję, oprócz zakładów macierzystych, podjęło kilka innych zakładów francuskich, ponadto na licencji powstawały wersje brytyjskie i rosyjskie. W trakcie służby i w miarę zdobywania nowych doświadczeń dokonywano kolejnych modyfikacji i stosowano coraz mocniejsze silniki Hispano Suiza. Samolot był lubiany przez wielu pilotów. Był niezwykle skutecznym narzędziem walki dzięki łatwości pilotażu i prędkości maksymalnej około 200 km/h, a stabilność w locie nadawała mu cechy dobrej platformy strzeleckiej. Ponadto cechował się także dużą jak na owe czasy odpornością konstrukcji. Choć byli tacy, którzy woleli bardziej zwrotne myśliwce Nieuport, to jednak dwóch największych asów lotnictwa francuskiego - Rene Fonck i Georges Guynemer, osiągnęło większość ze swych, odpowiednio 75 i 53 zwycięstw powietrznych, za sterami SPADa VII i jego następcy - XIII. SPADy VII wykorzystywano na wszystkich frontach I w. św. Były one w wyposażeniu jednostek lotniczych wszystkich państw alianckich. Po wojnie stanowiły zalążki wojsk lotniczych wielu krajów całego świata, także lotnictwa polskiego. Ostatnie egzemplarze służyły nawet do lat 1930.

Prezentowany model to minireplika egzemplarza z wczesnej serii produkcyjnej, nr S331. Samolot ma barwy sławnej eskadry N124 grupującej ochotników ze Stanów Zjednoczonych, którzy jeszcze przed oficjalnym przystąpieniem ich kraju do wojny wspomagali Aliantów w walce z Niemcami. Choć na ogół piloci N124, określanej kolejno nazwami Escadrille Americaine, Escadrille des Volontaires i ostatecznie Escadrille Lafayette, nie mieli na ogół swoich własnych maszyn i latali na tych, które akurat były dostępne, S331 przypisuje się Cpl. Stephenowi Bigelowowi. Ten egzemplarz to pierwszy SPAD VII, na którym w N124 namalowano nowe godło jednostki w postaci głowy wojownika z plemienia Lakotów. Samolot znany jest z dwóch zdjęć wykonanych na lotnisku Ham w kwietniu 1917, gdy eskadra była przezbrajana z Nieuportów na SPADy.

Pilot S331, Cpl. Stephen Bigelow, wstąpił do Legii Cudzoziemskiej w kwietniu 1916 i po ukończeniu kursu pilotażu w lutym 1917 dostał przydział do eskadry N124. Niestety, jego kariera nie była zbyt długa, bo 20 sierpnia został ranny w twarz w trakcie pojedynku z niemieckimi myśliwcami. Pomimo ran brał udział w dalszych walkach, jednak we wrześniu rozwijające się zakażenie zmusiło go do zwolnienia się ze służby i pobytu w szpitalu. Jego życie po wojnie również nie potoczyło się szczęśliwie. Podobnie jak wielu weteranów wojennych wyraźnie nie mógł się odnaleźć w warunkach pokoju, popadł w alkoholizm, podupadł na zdrowiu i zachorował na gruźlicę. Zmarł w rodzinnym Bostonie w 1939 w wieku zaledwie 44 lat...

 

 

 

 

 

 

Literatura

1. T. Gronczewski, S.M. Fleischer, Spad VII C.1, Aviatik Vintage Aircraft No.1, Aviatik, Bytom, 2004.

2. R. Broadbent, SPAD VIIs of the Lafayette Escadrille SPA124 and the 103rd AeroSquadron, instrukcja do kalkomanii Pheon Models nr 32001, Winchester, 2009.

3. N. Franks, American Aces of World War 1, Osprey Aircraft of the Aces 42, Osprey Publishing, Oxford, 2001.

4. J. Guttman, SPAD VII Aces of World War 1, Osprey Aircraft of the Aces 39, Osprey Publishing, Oxford, 2001.

5. J. Guttman, SPA 124 Lafayette Escadrille. American Volunteer Airmen in World War 1, Aviation Elite Units 17, Osprey Publishing, Oxford, 2004.

 

Tekst i zdjęcia: Przemysław Litewka

Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.